Çocuğun Zekasını Geliştiren 14 Etken

Sevgi, güven ve karşılıklı etkileşimin çocukların zeka gelişiminde pahalı oyuncaklardan çok daha fazla işe yaradığını anlatan Çocuk Sağlığı ve Hastalıktan Uzmanı Dr. Reyhan Erol Güler, bu konuda merak edilenleri açıkladı.

 

 

Çocuğun Zekasını Sevgi, Güven ve Karşılıklı Etkişelim Geliştiriyor

 

Beynimizde milyonlarca nöron vardır ve zeka gelişimi bu nöronlar arasında yapılan bağlantıların yani sinapsların artması olarak tanımlanır. Sinaps sayısındaki artış ise çocuğun ne kadar çok uyaran aldığıyla ilgili. Ancak burada dikkat edilmesi gereken bir nokta var: Çünkü yapılan araştırmalar, zekayı artıran en önemli etmenin karşılıklı etkileşim olduğunu gösteriyor. Yani uyaranın bir oyuncaktan, müzik sisteminden ya da ekrandan gelmesi değil, karşılıklı olması gerekiyor. Bu süreç aslında annenin hamilelik döneminde başlıyor.

 

Beyin Gelişiminin Büyük Bölümü Hamilelikte Başlıyor Peki Ama Nelere Dikkat Etmeli?

 

1. Anne adayları düzenli sağlık kontrolünden geçmeli.

 

2. Yeterli ve dengeli beslenmeye dikkat etmeli.

 

3. Folik asit ve omega eksikliği varsa bunlar takviye edilmeli. Ancak bu maddelerin eksikliği yoksa, fazla alınmasının da zarara yol açabileceği unutulmamalı.

 

4. Bebeğin beyin gelişimini negatif yönde etkilediği için alkol ve sigara tüketiminden uzak durulmalı. Anne adayı mümkün olduğunca stresten kaçınmalı.

 

5. Bu dönemde sakin, huzurlu ve güvenli bir ortam büyük önem taşıyor.

 

6. Bebeğin dokunma, tat alma ve işitme duyuları anne karnındayken gelişiyor. Anne elini karnına koyarak bebeğiyle sohbet etmesi ve gülmesiyle salgıladığı mutluluk hormonu bebeği etkiliyor.

 

7. Anne sütü en değerli hazinedir. Bu nedenle, bebeğin dünyaya geldiği andan itibaren zeka gelişimini artıran bir başka faktör emzirmedir. Emzirme çok önemli bir sermaye, bunu iyi kullanmak lazım" Bebek emerken anne ile göz teması kurar, daha ilk andan itibaren olumlu etkileşime girer.Bu dokunuşun, beyindeki kan akımını ve sinapsların artmasını sağlar.

 


8. Emzirme süreci altın bir süredir 6-8 aylık bir bebekte trilyonlarca sinaps oluşuyor. Yapılan araştırmalar anne sütünün etkisini destekler nitelikte. Zira, bu çocuklarının okul performansının anne sütü almayanlara göre çok daha fazla olduğu belirtiliyor. Bu dönemde kaçırılmayacak altın bir fırsat da annenin bebeğini emzirirken sakin bir ses tonuyla konuşması.İlk bir iki aylık dönemde bebeklerin görüş mesafesi 20 cm civarında. Bebeğin bu uzaklıkta tutularak çıkardığı "aaaa, ooo" gibi seslere karşılık verilmesi, 3-4 aydan itibaren jest ve mimiklerin de kullanılarak kitap okunması, de-de, ma-ma gibi hecelerin tekrar edilmesi, aynaya bakılarak kendi yüzü olduğunu algılamasa da o görüntüyle etkileşime girmesinin sağlanması, ce-eee oyunu ya da fış fış kayıkçı bu dönemde yapılması önerilenler arasında.

 

9. Beden sağlığı da bebeğin zekasını etkiler. Tiroid bezinin iyi çalışmaması zeka geriliğine yol açtığı için doğumdan sonra bebekten topuk kanı alınarak değerlendirme yapılması önemlidir.

 

10. Demir eksikliği anemisi olan çocuklarda davranışsal sorunların arttığı ve okul başarısının düştüğü belirtiliyor.

 

11. Üzerinde durulan bir nokta da uyku. Sık sık uykusundan uyanan ve derin uyku evresine geçemeyen çocukların okul başarısının düşük olduğu gözleniyor. Çünkü derin uyku beynin dinlenmesini ve büyümeyi sağlıyor" dedi.

 

12. 0-2 yaş arasında televizyona yer yok. Zekayı negatif yönde etkileyen televizyon, özellikle hayatın ilk yıllarında çocukların dünyasında olmaması gerekenler arasında. İlk iki yaşta beynin yüzde 70-80'ini tamamlanır.  Zekayı geliştirmek için yapılacak şeylerin ille parayla alınması, pahalı olması gerekmiyor.

 

Kitap okuyun ve çocuğunuzu televizyondan uzak tutun. İki yaşından sonra da günde en fazla bir saat televizyon izlettirin. Bunun da karşılıklı etkileşim halinde olması gerektiğini unutmayın. Yani çocuğunuzla izlediği şey hakkında sohbet edin, sorular sorun, cevap vermesini bekleyin" ifadesini kullandı.

 

13. Çocuğunuza yabancı dil öğretirken dikkatli olun.


İlk üç yaş dil öğrenme açısından altın bir dönem olarak biliniyor. Çocuğun üç hatta dört dil öğrenebilmesi mümkün. Ancak burada çocuğun ne istediğine dikkat etmek gerekiyor. Tam bu noktada anne babaların sıklıkla yaptığı bir yanlışa dikkat çekmekistiyorum. Çocuktan gelen uyarılara dikkat etmek gerekiyor. Anne babalar, çocuğum zeki olsun diyerek onları kurstan kursa koşturuyor, beyin geliştirme tekniklerine götürüyor. Bu arada öz teması ya da karşılıklı etkileşim fırsatını değerlendirmiyor. Çocuklar bazen bu faaliyetlere sabahlan zorla uyandırılarak götürülüyor. Olumlu bir şey yapmaya çalışılırken çocuk strese sokuluyor. Stres çocuğu olumsuz yönde etkiliyor. Çocuğumun iyiliği için bunları yapıyorum diye düşünmemek gerekiyor. Çocuğun ayrı bir birey olduğu, onun da söz hakkı olduğu unutmamalı. Siz yedi aylık bebeğinizin yemeğini kendi başına yeme çabasını desteklemek için eline kaşık verirseniz, özgüvenini ve zekasını geliştirecek çok aha önemli bir şey yapmış olursunuz" şeklinde konuştu.

 

14. Çocuğunuzun dokunmasına izin verin.


Çocuklar birinci yaşlarından sonra dünyayı oral yolla tanır. Bu nedenle ellerine aldıkları her şeyi ağızlarına götürüyorlar. Bu bilgiler de beyne aktarılıyor. Anne babaların hijyen endişesiyle sık sık bu süreci sekteye uğratması, beyin gelişimini ters yönde etkiliyor.

 

Çocuğun güvenliğini tehlikeye atmayacak şekilde, her şeye dokunmasına izin verilmesi ona büyük fayda sağlıyor.Tam bu çağda, oyuncaklar da çocukların dünyasına giriyor. Tahta kaşık, marangozda yaptırılan tahta küpler, pahalı oyuncakların yaptığından çok daha fazlasını yapıyor, hayal güçlerini geliştirmelerini sağlıyor. Yine bu dönemde her şeye "hayır" denmesi çocukların gelişimini engelliyor.

 
 
loading...
loading...